Dutch Mill Research

ลำไส้ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแค่ย่อยและดูดซึมอาหารเท่านั้น แต่ยังเป็นอวัยวะสำคัญที่สื่อสารกับสมองอย่างใกล้ชิด ผ่านระบบที่เรียกว่า Gut–Brain Axis ซึ่งทำงานแบบสองทางตลอดเวลา

• หนึ่งในบทบาทสำคัญของลำไส้คือการเป็นแหล่งผลิต เซโรโทนิน (Serotonin) หรือที่รู้จักกันว่า ฮอร์โมนแห่งความสุข โดยกว่า 90% ของเซโรโทนินทั้งหมดในร่างกายถูกสร้างขึ้นในลำไส้
• จุลินทรีย์ในลำไส้ยังสามารถสร้างสารสื่อประสาทและสารชีวภาพสำคัญหลายชนิด เช่น กาบา (GABA) และกรดไขมันสายสั้น (Short-chain fatty acids) ซึ่งมีบทบาทต่อความสงบของจิตใจ การทำงานของระบบประสาท และการควบคุมการอักเสบในร่างกาย เมื่อไมโครไบโอมในลำไส้เสียสมดุล การสื่อสารระหว่างลำไส้และสมองอาจถูกรบกวน ส่งผลกระทบต่ออารมณ์ ระดับความเครียด ความวิตกกังวล หรือแม้แต่ภาวะซึมเศร้า และสุขภาพโดยรวมในระยะยาว

ช่องปากเป็นประตูเข้าสู่ร่างกายและไมโครไบโอมในช่องปากทำหน้าที่เป็นแนวป้องกันด่านแรกต่อจุลินทรีย์ที่ก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพในช่องปาก และทางเดินอาหาร

• ในช่องปากมีจุลินทรีย์ (Oral Microbiome) มากที่สุดเป็นอันดับที่ 2 ของร่างกาย (มากกว่า 700 สายพันธุ์) ประกอบไปด้วยจุลินทรีย์ที่ดี และไม่ดีอาศัยอยู่ร่วมกัน
• จุลินทรีย์ดีจะช่วยปกป้องฟันและเหงือกให้แข็งแรง ป้องกันการเจริญเติบโตของเชื้อก่อโรคที่ทำให้ฟันผุ ลดความเสี่ยงโรคเหงือกและการอักเสบในช่องปาก ทั้งยังช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้ลำไส้และดีต่อระบบขับถ่ายอีกด้วย
• นอกจากนี้เมื่อไมโครไบโอมในช่องปากเสียสมดุล จะส่งผลกระทบโดยตรงต่อช่องปาก ได้แก่ ทำให้เกิดคราบพลัคสะสม (Plaque) ฟันผุ เกิดกลิ่นปาก โรคเหงือกอักเสบ และการอักเสบในช่องปาก และเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคเรื้อรังในระบบต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น โรคอัลไซเมอร์ โรคเบาหวาน โรคหัวใจและหลอดเลือด

ผิวหนังเป็นเกราะป้องกันร่างกาย บนผิวหนังมีจุลินทรีย์หลากหลายชนิดอาศัยอยู่ร่วมกัน เช่น แบคทีเรีย รา และไวรัส มีทั้งจุลินทรีย์ที่ดี และจุลินทรีย์ที่ไม่ดี นอกจากนี้ ผิวหนังยังมีการสื่อสารกับลำไส้ ผ่านระบบที่เรียกว่า Gut–Skin Axis เป็นการทำงานแบบสองทางตลอดเวลา

• ผิวหนัง ประกอบด้วยจุลินทรีย์หลากหลายชนิด เช่น แบคทีเรีย รา และไวรัส จำนวนมากที่อาศัยอยู่ร่วมกัน ทำหน้าที่เป็น เกราะป้องกันผิวให้แข็งแรง เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และช่วยให้ผิวสมดุล ปกป้องผิวจากจุลินทรีย์ไม่ดี มลภาวะ รังสี UV และความแห้งกร้าน
• การเปลี่ยนแปลงหรือความไม่สมดุลของจุลินทรีย์ที่ผิวหนังจึงเป็นสาเหตุของโรคผิวหนังหลายชนิด เช่น โรคภูมิแพ้ผิวหนัง สิว โรคสะเก็ดเงิน เป็นต้น
• นอกจากนี้เมื่อไมโครไบโอมในลำไส้เสียสมดุล (Gut Dysbiosis) จะส่งผลให้เกิดภาวะที่เรียกว่า "ลำไส้รั่ว" (Leaky Gut) สารพิษจะเข้าสู่กระแสเลือดและถูกขับออกทางผิวหนัง ซึ่งภาวะนี้ทำให้เกิด "การอักเสบ" (Inflammation) ทั่วร่างกาย การอักเสบนี้จะเดินทางผ่านกระแสเลือดไปยังอวัยวะที่ใหญ่ที่สุดอย่าง "ผิวหนัง" และทำลายเกราะป้องกันผิว (Skin Barrier) โดยตรง ทำให้ผิวหนังกักเก็บความชุ่มชื้นไว้ไม่ได้ ผิวแห้งกร้าน และมีอาการแพ้ง่าย

กระเพาะอาหารแม้จะมีปริมาณจุลินทรีย์น้อยกว่าลำไส้ เพราะสภาพแวดล้อมในกระเพาะอาหารมีความเป็นกรดสูง (pH 1.5-3.5) ซึ่งจำกัดการเจริญเติบโตของแบคทีเรียส่วนใหญ่ แต่ก็ยังมีบทบาทสำคัญ ดังนี้:

• จุลินทรีย์บางชนิดช่วยยับยั้งเชื้อโรค เช่น Helicobacter pylori จึงถือว่ามีบทบาทสำคัญในการช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดแผลในกระเพาะอาหารและมะเร็งกระเพาะอาหาร
• ไมโครไบโอมในกระเพาะอาหารช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน ป้องกันการบุกรุกของเชื้อโรค ช่วยย่อยอาหารเบื้องต้น และมีผลต่อการหลั่งกรดและฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการย่อยและความอยากอาหาร
• เมื่อไมโครไบโอมในกระเพาะอาหารเสียสมดุล อาจทำให้ผนังกระเพาะอาหารอ่อนแอ, การอักเสบเพิ่มขึ้น เสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งกระเพาะอาหาร และส่งผลต่อการผลิตกรดและน้ำย่อย ทำให้เกิดปัญหาทางเดินอาหารได้

ลำไส้เป็นส่วนที่พบจุลินทรีย์มากที่สุด และมีความสำคัญต่อการย่อยอาหาร (จำพวกใยอาหารและสารประกอบที่ย่อยเองไม่ได้) ดูดซึมสารอาหาร สร้างวิตามิน กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน และการทำงานของสมอง

• จุลินทรีย์ในลำไส้สามารถลดการอักเสบของลำไส้ กระตุ้นการสร้างเมือกในเยื่อบุลำไส้ และแข่งขันกับเชื้อก่อโรคเพื่อป้องกันการติดเชื้อ
• จุลินทรีย์ในลำไส้บางชนิดผลิตกรดไขมันสายสั้น (SCFAs) ซึ่งมีประโยชน์กับร่างกาย ให้พลังงานแก่เซลล์ ควบคุมการเผาผลาญไขมันและน้ำตาล ลดการอักเสบ และเสริมภูมิคุ้มกัน เช่น Butyrate Propionate Acetate
• จุลินทรีย์ในลำไส้สามารถสังเคราะห์วิตามินที่จำเป็นได้ รวมถึงไบโอติน (Biotin) โฟเลต (Folate) และวิตามินเค (Vitamin K)
• ลดความเป็นพิษของสารก่อมะเร็ง pyrolysates
• มีบทบาทสำคัญในการผลิต เซโรโทนิน (Serotonin) ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทสำคัญที่ส่งผลต่ออารมณ์ การนอนหลับ และการทำงานของสมอง โดยกว่า 90% ของเซโรโทนินทั้งหมดในร่างกายถูกสร้างขึ้นในลำไส้
• จุลินทรีย์ในลำไส้สามารถสร้างสารชีวภาพสำคัญหลายชนิด เช่น กาบา (GABA)
• 70% ของระบบภูมิคุ้มกันของคุณอาศัยอยู่ในลำไส้ของคุณ ซึ่งปกป้องคุณจากโรคภัยไข้เจ็บในทุก ๆ วัน

จุลินทรีย์ในลำไส้มีบทบาทสำคัญต่อระบบเผาผลาญของร่างกาย โดยช่วยย่อยอาหาร ดูดซึมสารอาหารและควบคุมการใช้พลังงาน ไขมัน และน้ำตาลในร่างกาย

• จุลินทรีย์ในลำไส้บางชนิดผลิตกรดไขมันสายสั้น (SCFAs) ซึ่งมีประโยชน์กับร่างกาย ให้พลังงานแก่เซลล์ ควบคุมการเผาผลาญไขมันและน้ำตาล ลดการอักเสบ และเสริมภูมิคุ้มกัน
• จุลินทรีย์ในลำไส้สามารถสังเคราะห์วิตามินที่จำเป็น เช่น ไทอะมีน (B1) ไรโบฟลาวิน (B2) ไบโอติน (B7) และวิตามินเค (Vitamin K) เป็นต้น
• จุลินทรีย์บางชนิดสร้างเอนไซม์ Bile Salt Hydrolase (BSH) ที่ช่วยลดคอเลสเตอรอล ไขมัน และกลูโคส มีผลในการควบคุมระดับไขมันและน้ำตาล ควบคุมน้ำหนัก และระบบการเผาผลาญในร่างกาย
• เมื่อไมโครไบโอมในลำไส้เสียสมดุล (Gut Dysbiosis) เพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases; NCDs) โรคอ้วน เบาหวานชนิดที่ 2 ภาวะดื้อต่ออินซูลิน ไขมันในเลือดสูง ไขมันพอกตับ โรคหัวใจ และโรคมะเร็ง